توکسوپلاسما گوندی ( توکسوپلاسموزیس )

تظاهرات بالینی

عفونت اکتسابی با توکسوپلاسما در افراد دارای سیستم ایمنی سالم عموما یک عفونت بدون علامت است. بااین حال, 10تا20 درصد از بیماران مبتلا به عفونت حاد ممکن است دچار لنفادنوپاتی گردنی و /یا بیماری شبیه آنفولانزا شوند. سیر بالینی معمولا خوش خیم و خودمحدود شونده است . علائم معمولا طی چند هفته تا چند ماه برطرف می شوند . در موارد نادر, عفونت چشمی با از دست دادن بینایی می تواند رخ دهد. بیماران دارای نقص ایمنی اغلب بیماری سیستم عصبی مرکزی (CNS) دارند, اما ممکن است به رتینوکوریویدیت , پنومونیت یا سایر بیماری های سیستمیک مبتلا باشند. در بیماران مبتلا به ایدز, آنسفالیت توکسوپلاسمایی شایع ترین علت ضایعات توده ای داخل مغزی است و تصور می شود که معمولا در اثر فعال شدن مجدد عفونت مزمن ایجاد می شود. توکسوپلاسموز در بیمارانی که با داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی درمان می شوند,ممکن است به دلیل عفونت نهفته تازه اکتسابی یا دوباره فعال شده باشد.

توکسوپلاسموز مادرزادی ناشی از عفونت اولیه حادی است که مادر در دوران بارداری به آن مبتلا می شود. میزان بروز و شدت توکسوپلاسموز مادرزادی بسته به سه ماهه ای که عفونت در آن ایجاد شده است, متفاوت است. از آنجا که درمان مادر ممکن است میزان بروز عفونت مادرزادی و عوارض آن را در نوزاد کاهش دهد, تشخیص سریع و دقیق مهم است . بسیاری از نوزادانی که در بدو تولد عفونت تحت بالینی دارند, متعاقبا علائم یا نشانه های توکسوپلاسموز مادرزادی را بروز می دهند.

عفونت توکسوپلاسمای چشمی , یکی از علل مهم رتینوکوروئوئیدیت در ایالات متحده, می تواند نتیجه عفونت مادرزادی یا عفونت پس از تولد باشد . در عفونت مادرزادی , بیماران اغلب تا دهه دوم یا سوم زندگی بدون علامت هستند, زمانی که ضایعات در چشم ایجاد می شود.

تشخیص آزمایشگاهی

تشخیص توکسوپلاسموز ممکن  است با موارد زیر اثبات شود:

*آزمایش سرولوژیک , که روش معمول تشخیص است.

*مشاهده انگل ها در نمونه های بیمار, مانند نمونه لاواژ برونکوآلوئولار از بیماران دارای نقص ایمنی, یا بیوپسی غدد لنفاوی

*تشخیص ماده ژنتیکی انگل باPCR , به ویژه در تشخیص عفونت های مادرزادی در رحم و آنسفالیت توکسوپلاسمی در افراد مبتلا به HIV.

*استفاده از روش های دیگر  , به عنوان مثال جداسازی انگل ها از خون یا سایر مایعات بدن با تلقیح داخل صفاقی به موش یا کشت بافت, به ندرت انجام می شود.

تشخیص آنتی بادی

تشخیص آنتی بادی های اختصاصی توکسوپلاسما روش تشخیصی اصلی برای تعیین عفونت با توکسوپلاسما است. آزمایش های تشخیص آنتی بادی توکسوپلاسما توسط تعداد زیادی از آزمایشگاه ها با کیت های تجاری موجود انجام می شود. رایج ترین آن ها آزمایش های تشخیص آنتی بادی های IgGو IgMهستند.

افراد باید در ابتدا از نظر وجود آنتی بادی های IgGو IgM اختصاصی توکسوپلاسما آزمایش شوند تا وضعیت عفونت آنها مشخص شود تیتر مثبت IgG نشان دهنده عفونت بااین ارگانیسم در مقطعی از زمان است . نتیجه منفی در آزمایش IgM اساسا عفونت اخیر را رد می کند , اما تفسیر نتیجه مثبت آزمایش IgM دشوار است زیرا آنتی بادی های  IgM اختصاصی توکسوپلاسما ممکن است تا18ماه پس از عفونت تازه اکتسابی شناسایی شوند . زمان آزمایش نیز هنگام تفسیر نتایج یک نکنه مهم است. به عنوان مثال, نتیجه مثبت IgG و منفی IgM هنگام انجام آزمایش در اواخر بارداری می تواند نشان دهنده عفونت اکتسابی در گذشته دور باشد. از طرف دیگر, می تواند نشان دهنده  عفونت اکتسابی در اوایل بارداری باشد و IgM در زمان آزمایش به اوج خود رسیده باشد, که در این صورت جنین می تواند در معرض خطر عفونت مادرزادی باشد.

حساسیت و ویژگی این سنجش ها, به ویژه آزمایش های IgM, می تواند بسته به روش و آزمایشگاه متفاوت باشد. هنگامی که با حفظ طولانی مدت آنتی بادی های IgMدر بین برخی افراد ترکیب شوند, نتایج IgM ممکن است به راحتی اشتباه تفسیر شود. در شرایطی که تعیین زمان عفونت حیاتی است,به عنوان مثال در زنان باردار, آزمایش پیگیری یا تاییدی توصیه می شود. آزمایش تاییدی شامل انجام مجموعه ای از آزمایش های سرولوژیکی است که آنتی بادی های مختلفی را که در زمان های مختلف در طول عفونت افزایش و کاهش می یابند, اندازه گیری می کند. سپس این نتایج در ترکیب با یکدیگر تفسیر می شوند تا مشخص شود که بیمار احتمالا چه زمانی آلوده شده است.

نوزادان مشکوک به توکسوپلاسموز مادرزادی باید از نظر IgA,IgM,IgG آزمایش شوند . آزمایش های  IgA اختصاصی توکسوپلاسما ممکن است در برخی از آزمایشگاه های تجاری موجود باشد. آنتی بادی های IgMو IgA از جفت عبور نمی کنند و منعکس کننده پاسخ ایمنی نوزاد هستند. بااین حال, تشخیص آنها به ترتیب قبل از 5و 10 روزگی می تواند نشان دهنده آلودگی متقاطع باخون مادر باشد. نتایج منفی کاذب می تواند در مواردی رخ دهد که عفونت جنین در اوایل بارداری به دست آمده باشد.

افراد مبتلا به HIVو توکسوپلاسموز فعال سیستم عصبی مرکزی اغلب از نظر آنتی بادی های IgG اختصاصی توکسوپلاسما سرم مثبت هستند. عدم وجود آنتی بادی های IgG اختصاصی توکسوپلاسموز ر ا رد نمی کند, اما احتمال آن را کمتر می کند. آزمایش های آنتی بادی های IgM عموما منفی هستند. تیترهای کمی آنتی بادی برای تشخیص مفید نیستند.