

اختصاری : EMA-IgA / EMA-IgG
سایر نامها: آنتیبادی ضد اندومیزیال، Endomysial Antibodies
آنتیبادیهای ضد اندومیزیال (EMA) شامل دو ایزوتایپ IgA و IgG هستند که علیه اجزای اندومیزیوم فیبرهای عضلات صاف ایجاد میشوند. آنتیژن اصلی هدف این آنتیبادیها آنزیم transglutaminase نوع 2 (tTG) است؛ بنابراین EMA در واقع نماینده سرولوژیک اختصاصی فعالسازی ایمونولوژیک وابسته به گلوتن میباشد. آنتی بادی EMA-IgA استاندارد طلایی اختصاصیت در تشخیص سلیاک است و در اغلب موارد همراه با Anti-tTG IgA مثبت میشود. آنتی بادیEMA-IgG معمولاً برای افراد مبتلا به کمبود IgA یا در کودکان مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربردهای بالینی:
– تشخیص بیماری سلیاک (Celiac Disease): آنتی بادی EMA-IgA مثبت → احتمال بسیار بالای بیماری
-ارزیابی موارد مشکوک یا نتایج متناقض: آنتی بادیtTG IgA مثبت خفیف یا borderline علائم هماهنگ ولی tTG منفی
– تشخیص سلیاک در بیماران با IgA deficiency که در این افراد EMA-IgG ارزش بیشتری دارد.
-پایش پاسخ به رژیم Gluten-Free
– کاهش و منفی شدن تدریجی EMA طی 3–12 ماه
– غربالگری بستگان درجه یک بیماران سلیاک
نوع نمونه قابل اندازه گیری: خون ( سرم )
شرایط نمونه گیری: نیاز به ناشتایی نمی باشد.
تفسیر نتایج:
-آنتی بادی EMA-IgA اگر مثبت باشد، بسیار اختصاصی برای سلیاک است مخصوصا در تیترهای بالا
-آنتی بادی EMA-IgA اگر منفی باشد، سلیاک رد نمیشود؛ بهویژه اگر IgA کلی پایین باشد یا مصرف گلوتن کم باشد.
-آنتی بادی EMA-IgG اگر مثبت باشد، در بیماران IgA deficiency یا کودکان ارزشمند است.
-اگر IgA deficiency وجود دارد ولی EMA-IgG منفی است، بررسی tTG-IgG و DGP-IgG توصیه میشود.
عوامل مداخلهگر:
-کمبود IgA → EMA-IgA منفی کاذب
– مصرف کم یا قطع گلوتن طی چند هفته اخیر → منفی کاذب
-بیماریهای خودایمن نادر ممکن است مثبت خفیف بدهند (کمتر از tTG-Ab)
– سن پایین (<2 سال) → حساسیت EMA کمتر؛ DGP IgG مناسبتر است.
نکات بالینی:
-آنتی بادی EMA از نظر اختصاصیت بالاتر از تست tTG است، ولی از نظر حساسیت پایینتر است.
-برای تأیید تشخیص کلاسیک سلیاک:
tTG IgA + EMA IgA مثبت → تشخیص بسیار محتمل
برای پایش درمان:
– با رعایت رژیم بدون گلوتن طی ماهها تا سالها کاهش مییابد.
– اندوسکوپی و بیوپسی دوازدهه همچنان معیار طلایی تشخیص قطعی باقی میماند.
دکتر محسن رکنی
مسئول فنی بخش ایمونولوژی و سرولوژی آزمایشگاه پاتوبیولوژی وژنتیک نور