

عوامل ایجاد کننده:
بسیاری از گونه ها و ژنوتیپ های تک یاخته آپیکومپلکسان کریپتوسپوریدیوم می توانند انسان را آلوده کنند و طیف وسیعی از حیوانات میزبان را دارند . گونه ها و ژنوتیپ های مشترک بین انسان و دام کریپتوسپوریدیوم، آن هایی هستند که از میزبان های حیوانی به انسان منتقل می شوند و گونه ها و ژنوتیپ های غیرمشترک بین انسان و دام، بدون شواهدی از انتقال از حیوانات به انسان، با میزبان سازگار شده اند. کریسپوریدیوم پارووم(که قبلا با نام C. parvum ژنوتیپ 2شناخته می شد) و C. hominis (که قبلا با نام C. parvumژنوتیپ 1شناخته می شد ) از علل اصلی کریپتوسپوریدیوز انسانی هستند C.chipmunk ,C. meleagridis , C. viatorum,، C. cuniculus C. ubiquitum,
میزبان ها:
کریپتوسپوریدیوم می تواند طیف وسیعی از میزبان های مهره داران، از جمله پرندگان، خزندگان و پستانداران راآلوده کند. بسیاری از گونه ها و ژنوتیپ ها با میزبان سازگار شده اند، اما موارد انسانی ناشی از گونه ها و ژنوتیپ هایی که در سایر پستانداران یا حیوانات بیماری زا هستند(مانند C. meleagridis) گزارش شده است. این بیماری عمدتا انسان را آلوده می کند و عموما آنترو پونوتیک در نظر گرفته می شود ، اگر چه گزارش های پراکنده ای در میزبان های حیوانی وجود دارد. خانواده های زیر گروه مشترک انسان و دام C.parvum که در عفونت های انسانی نقش دارند، معمولا با گاوها ، به ویژه گوساله ها، مرتبط هستند.
تظاهرات بالینی:
عفونت با گونه های کریپتوسپوریدیوم و ژنوتیپ های آن منجر به طیف وسیعی از علائم و نشانه ها می شود. دوره کمون به طور متوسط 7روز (محدوده:2تا 10 روز )است . بیماران دارای سیستم ایمنی سالم ممکن است با بیماری اسهالی که خود محدود شونده است ، مراجعه کنند که معمولا طی 2تا3هفته بهبود می یابد. بیماران دارای نقص ایمنی ممکن است عوارض شدیدتری مانند سوء جذب و لاغری تهدید کننده زندگی داشته باشند. بیماری اسهال ممکن است با تب یا خستگی همراه باشد. در حالی که روده کوچک در درجه اول تحت تاثیر قرار می گیرد، کریپتوسپوریدیوز خارج روده ای (مثلا در دستگاه ریوی یا صفراوی ، به ندرت در پانکراس) گزارش شده است.
تشخیص آزمایشگاهی:
روش های رنگ آمیزی اسیدفاست، با یا بدون تغلیظ مدفوع، اغلب در آزمایشگاه های بالینی مورد استفاده قرار می گیرند.
میکروسکوپ ایمونوفلورسانس بیشترین حساسیت و ویژگی را دارد و پس از آن ایمونواسی آنزیمی (ELA) قرار دارد. روش های مولکولی (مانند واکنش زنجیره ای پلیمراز PCR)به طور فزاینده ای در آزمایشگاه های تشخیصی مرجع مورد استفاده قرار می گیرند، زیرا می توانند کریپتوسپوریدیوم را در سطح گونه شناسایی کنند.
آماده سازی نمونه:
نمونه های مدفوع را می توان درفرمالین بافر10%نگهداری کرد،یا در یک محیط ذخیره سازی متشکل از دی کرومات پتاسیم آبی به حالت تعلیق درآورد.درصورت انجام آزمایش مولکولی،استفاده از تثبیت کننده های مبتنی برفرمالین توصیه نمی شود.ازآنجا که تعداد اووسیت ها می تواند متفاوت باشد،حتی در نمونه های مدفوع مایع،قبل از گزارش تفسیر تشخیصی منفی،بایدچندین نمونه مدفوع آزمایش شود.برای به حداکثر رساندن بازیابی اووسیت ها،نمونه های مدفوع باید قبل از بررسی میکروسکوپی تلغیظ شوند.متد رسوبی فرمالین-اتیل استات روش توصیه شده برای تلغیظ مدفوع است.باتوجه به اندازه و جرم کوچک آن ها،اووسیت های کریپتوسپوریدیم می توانند درفاز اتریا اتیل استات به دام بیفتدو به درستی رسوب نکنند.هنگام تلاش برای بازیابی اووسیت های کریپتوسپوریدیم،ممکن است افزایش سرعت یا زمان سانتریفیوژ ضروری باشد.بهبودعفونت های کریپتوسپوریدیایی با افزایش تعداد اووسیت ها غیراسیدفاست اصطلاحا ارواح همراه است.چندین اووسیت هایی ممکن است آنطور که انتظار می رود شناور یارسوب نکنند و منجر به نتایج منفی کاذب شوند.
ایمونواسی ها:
آنتی بادی فلورسنت مستقیمDFA))،EIA و سنجش های ایمونوکروماتوگرافی سریع به صورت تجاری برای تشخیص کریپتوسپوریدیوز در دسترس هستند.تشخیص آنتی ژن های روی سطح ارگانیسم ها در نمونه مدفوع با استفاده از DFA بسیار حساس و اختصاصی است.
آزمایش های EIA تجاری برای تشخیص آنتی ژن های کریپتوسپوریدیم در نمونه های مدفوع تازه یا منجمد وهمچنین در نمونه های مدفوع نگهداری شده در فرمالین یا تثبیت شده در سدیم استات-اسید استیک-فرمالین SAF))در قالب میکروپلیت موجود است.نمونه های تلغیظ شده یا داخل پلی وینیل الکل PVA))برای آزمایش باکیت های EIA تشخیص آنتی ژن مناسب نیستند.
آزمایشگاه هایی که از کیت های EIA و سنجش های سریع استفاده می کنند،باید از مشکلات احتمالی مثبت کاذب آگاه باشندو نتایج را با احتیاط تفسیر کنند.
روش های مولکولی:
پنل های مولکولی چندپاتوژنی
چندین پنل تجاری برای بیماری های گوارشی چندپاتوژنی موجوداست که شامل کریپتوسپوریدیم نیز می شود.مزیت این فناوری ها این است که حساسیت و اختصاصیت بالای سنجش های مولکولی را بدون نیاز به زیست شناسان مولکولی بسیار آموزش دیده ارائه می دهند.همچنین ، عفونت ها حتی در غیاب شک بالینی نیز قابل تشخیص هستند.
ایمنی آزمایشگاهی:
اقدامات احتیاطی استاندارد برای پردازش نمونه های مدفوع اعمال می شود.
اووسیت های گونه های کریپتوسپوریدیم مقاوم و بلافاصله عفونی هستند،بنابراین از طریق بلع تصادفی خطرعفونت را برای کارکنان آزمایشگاه ایجاد می کنند.بنابراین باید اقدامات احتیاطی بیش تری انجام شود.هنگام کار با نمونه هایی که ممکن است حاوی گونه های زنده کریپتوسپوریدیم باشند،باید از وسایل مهار اولیه و یا تجهیزات حفاظت فردی استفاده شود.تمام دستمال های کاغذی و سایر مواد یکبارمصرف باید قبل از دفع،اتوکلاو و یا به طور مشابه ضدعفونی شوند.وسایل آزمایشگاهی قابل استفاده مجدد را می توان با استفاده از مواد شوینده حاوی کلر و ضدعفونی در ماشین ظرفشویی آزمایشگاهی شستشو و ضدعفونی کرد.به عنوان یک روش جایگزین، می توان وسایل آلوده را به مدت تقریبا یک ساعت در حمام آب از قبل گرم شده تا 50 درجه سانتی گراد غوطه ور کرد وپس از آن در محلول شوینده /ضدعفونی کننده شستشو داد.
تمام موادریخته شده و آلودگی های احتمالی سطح با اووسیت ها باید از پروتکل زیر ضدعفونی شوند:پس از پاک کردن مواد آلی از سطح آلوده (مثلا با استفاده از یک شوینده / پاک کننده آزمایشگاهی معمولی) و جذب بخش عمده ای از مواد ریخته شده با حوله های کاغذی یکبارمصرف،سطح را با پراکسید هیدروژن 3% رقیق نشده پرکنید و کاملا بپوشانید.در صورت نیاز،پراکسید هیدروژن را به طور مکرر پخش کنید تا سطوح آسیب دیده تقریبا به مدت 30 دقیقه پوشیده و مرطوب خیس نگه داشته شوند.پراکسید هیدروژن باقیمانده را با حوله های کاغذی یکبار مصرف جذب کنیدواجازه دهید سطوح قبل از استفاده کاملا خشک شوند (10 تا 30 دقیقه)