آزمایش Beta – D – Glucan

همکار ارجمند

با درود و عرض ادب

عفونت های قارچی بعنوان مشکلی مهم درافراد پیر ، دارندگان بیماری های نقص ایمنی ( ایدز ) ، بدخیمی ها ، دیابت  ، افرادی که کاتترهای وریدی دارند یا تحت درمان با آنتی بیوتیک های وسیع الطیف می باشند ، افرادی که از ونتیلاتور استفاده می کنند یا لوله تراشه دارند  و افراد تحت درمان با کورتیکواستروئیدهای قوی ، بیماران بدحال بستری در بخش مراقبت های ویژه (ICU)  و دریافت کننده پیوند سلولهای بنیادی خون ساز مانند کبد ، کلیه مطرح می باشد .  

علیرغم پیشرفت‌های به وجود آمده در اقدامات درمانی، هنوز عفونت‌های قارچی با مرگ‌ومیر بالای بیماران همراه است .

در میان بیماران دریافت‌کننده پیوند، کاندیدا  ( Candida )، گونه‌های آسپرژیلوس ( Aspergillus species ) و برخی قارچ‌های رشته‌ای مانند فوزاریوم ( Fusarium )، سدوسپوریوم ( Scedosporium ) و زیگومیست‌ها  (Zygomycetes )  به‌عنوان عوامل مهم ایجاد عفونت‌های در نظر گرفته می‌شوند.

تشخیص عفونت‌های قارچی به دلیل نیاز به نمونه‌برداری از بافت و کشت آن و همچنین آزمایش‌های بافت‌شناسی دیگر دشوار است و علاوه بر آن یافته‌های بالینی و تصاویر رادیولوژی، حساسیت و اختصاصیت تشخیصی کافی را ندارند. سنجش شاخص‌های زیستی مانند اجزای دیواره قارچی و 1-3 B-D- glucan، به‌عنوان روش‌های غیرتهاجمی مطرح می‌باشند که می‌توانند در تشخیص عفونت‌های قارچی مهاجم مفید واقع شوند.

دیواره سلول قارچی علاوه بر اینکه در محافظت آن‌ها نقش دارد، در تهاجم به بافت‌ها نیز ایفای نقش می‌کند. عمده‌ترین جزء ساختاری دیواره قارچی پلی‌ساکارید است و در مورد اکثر آن‌ها شامل گلوکان (Glucan)، کیتین (Chitin) و مانان (Mannan) است. گلوکان مهم‌ترین و فراوان‌ترین پلی‌ساکارید دیواره بسیاری از قارچ‌هاست، درحالی‌که دیواره سلولی مخمرها محتوی مقدار کمتری گلوکان نسبت به قارچ‌های رشته‌ای می‌باشد همچنین گلوکان‌ها جزء اصلی و عمده دیواره قارچ‌های ساپروفیت (Saprophytic) و پاتوژن هستند. البته استثناهایی نیز در این مورد وجود دارد، برای مثال دیواره موکور  (Mucor)، ریزوپوس  (Rhizopus)، بلاستومیسس درماتیتیدیس (Blastomyces dermatitidis)  و گونه‌های کریپتوکوکوس (Cryptococcus sp) محتوی مقدار بسیار کمی از این پلی ساکارید است.

آزمایش Beta – D- Glucan بیشترشناسایی عفونت‌های قارچی سیستمیک و تهاجمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. افزایش سطح Beta-D-Glucan در خون به نفع وجود عفونت قارچی سیستمیک است.  مقدار بالای این ترکیب در بیماران پرخطر می‌تواند نشانه عفونت فعال باشد با تشخیص این ترکیب در سرم، می‌توان وجود عفونت‌های قارچی مانند کاندیدا، آسپرژیلوس، پنوموسیستیس و برخی دیگر را در مراحل اولیه بیماری بررسی کرد.

به آگاهی می رساند آزمایش سنجش 1-3 B-Dglucan و Galactomannan  در حال حاضر در آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک نور انجام می گردد.

                                                                                                                                             آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک نور